Powszechna dwujęzyczność - konieczność tu i teraz

Edukacja zmierza w kierunku wychowania dwujęzycznego z angielskim dla każdego dziecka.
Pytanie jedynie brzmi, kto będzie liderem tych zmian, a kto będzie podążał wyznaczonym szlakiem?

Claire Selby lingwistka i autorka specjalistycznych
programów do nauki języka angielskiego

Dlaczego?

Czym jest Międzynarodowy Program Powszechnej Dwujęzyczności
“Dwujęzyczne Dzieci / Bilingual Future”?

To uniwersalny program, który pomaga każdemu dziecku opanować język angielski na poziomie dwujęzyczności i czerpać z tego wszelkie możliwe korzyści. Program jako rozwiązanie systemowe adresowany jest do osób odpowiedzialnych za politykę zdrowotną, społeczną i edukacyjną, w tym również do kierujących placówkami dla dzieci w okresie szczególnej wrażliwości językowej (0-6/8).

JAKIE KORZYŚCI DAJE DWUJĘZYCZNOŚĆ?

Jak?

Najkorzystniej jest rozpocząć proces wychowania w dwujęzyczności od urodzenia. Mózg dziecka jest wtedy najbardziej plastyczny – koduje wszelkie dźwięki, z których później uformowane zostaną języki. Również z organizacyjnego punktu widzenia jest to najlepszy moment. Najbliżsi poświęcają dziecku najwięcej uwagi, obserwują jego szybki rozwój, w tym równoległe formowanie się kompetencji w obu językach. Wtedy najłatwiej też wytworzyć nawyk codziennej, wspólnej zabawy po angielsku.

“Prezent na całe życie” – to projekt, który pozwala włodarzom zainicjować proces wychowywania dzieci w dwujęzyczności poprzez obdarowanie rodziców niezbędną wiedzą i materiałami wspierającymi codzienny kontakt z językiem. W zależności od jednostki (gmina, powiat, województwo) możliwe są różne formy dotarcia. Włodarze często dołączają do prezentu list gratulacyjny, który zawiera treści wprowadzające w ideę wspólnego budowania dwujęzycznej przyszłości każdego dziecka.

Ten proces może być wspierany przez regularne grupowe zabawy w lokalnych bibliotekach, domach kultury, klubach malucha, itp. jeszcze zanim dziecko pójdzie do żłobka czy przedszkola. Projekt jest “szyty na miarę”, tj. w zależności od potrzeb i możliwości danej jednostki samorządowej.

Kolejnym etapem na drodze dwujęzycznego rozwoju dziecka są placówki: żłobki, przedszkola, szkoły. W każdym z przypadków Międzynarodowy Program Powszechnej Dwujęzyczności zakłada codzienny, kontekstowy kontakt dziecka z językiem zarówno w placówce, jak i domu. Scenariusze zajęć przygotowane są w dwóch podstawowych i komplementarnych wersjach:

STANDARD Dla nauczycieli nie znających języka angielskiego (bez uprawnień do nauczania języka) - nauczyciel jako organizator codziennych, kontekstowych zabaw – immersja językowa rozwijająca zasadniczo bierną znajomość języka.

PLUS Dla nauczycieli znających język angielski (posiadających uprawnienia do nauki języka – ponadprzeciętne rezultaty dzięki realizacji kluczowej zasady wychowania w dwujęzyczności – OPOL (One Person/Place One Language). Anglojęzyczny nauczyciel jako organizator kontekstowych, interaktywnych zabaw – pełna immersja językowa. Aktywny udział nauczyciela i rodziców prowadzi do czynnej znajomości języka.

W tym systemie każda z osób otaczających dziecko na co dzień (nauczyciel wychowawca, nauczyciel, anglista, rodzic) ma swoją rolę odpowiednio doprecyzowaną w zależności od stopnia, w jakim zna język angielski. Jeśli nie zna, to może uczyć się razem z dzieckiem poprzez wspólną zabawę.
Całość systemu dostępna jest także w wersji elektronicznej, co pozwala uruchomić liczne funkcje istotne w procesie monitorowania i ewaluacji.

Formy współpracy w ramach
Międzynarodowego Programu Powszechnej Dwujęzyczności

Podstawowa forma uczestnictwa w Międzynarodowym Programie Powszechnej Dwujęzyczności potwierdzona odpowiednim certyfikatem. W tym przypadku placówka korzysta z materiałów codziennie (co najmniej z wersji standard), ma prawo do bezpłatnych konsultacji merytorycznych z koordynatorem Programu (mail, telefon, skype, w miarę możliwości wizyta) i zamówienia w promocyjnych cenach indywidualnych szkoleń metodycznych przeprowadzanych przez metodyka Programu. Placówka ma prawo do używania logotypu „Międzynarodowy Program Powszechnej Dwujęzyczności Dwujęzyczne Dzieci/Bilingual Future – Placówka Partnerska”.

Placówka, która aktywnie włącza rodziców w realizację Programu, a więc dzieci bawią się także po angielsku w domu. Z założenia wszystkie dzieci mają kursy domowe, a nauczyciele regularnie motywują rodziców do stwarzania dzieciom codziennie kontekstowego kontaktu z językiem – przynajmniej przez oglądanie bajek Baby Beetles lub Tom and Keri i regularne słuchanie piosenek. W tej placówce realizowany jest także kurs Plus – są pacynki, kąciki językowe i oczywiście angliści, którzy czuwają nad realizacją Programu. Placówka ma prawo do jednego bezpłatnego wsparcia metodycznego – telefon, skype, w miarę możliwości wizyta. W tym ostatnim przypadku placówka winna dokonać zwrotu kosztów dojazdu metodyka.

Ponadto od Placówki Patronackiej oczekujemy gotowości do dzielenia się swymi doświadczeniami w formie np. zajęć pokazowych dla tworzonej sieci liderów i koordynatorów. Do korzyści, które otrzyma w zamian należą: możliwość zarabiania na szkoleniach metodycznych, możliwość uzyskania znacznych rabatów na produkty i prawo pierwszeństwa do wprowadzania najnowszych rozwiązań. Placówka ma prawo do używania logotypów „Międzynarodowy Program Powszechnej Dwujęzyczności Dwujęzyczne Dzieci/Bilingual Future – Placówka Patronacka”, które są przydzielane po ocenie przysłanego sprawozdania multimedialnego, obejmującego okres co najmniej 6 miesięcy działań zgodnych z powyższymi wytycznymi.

Najwyższy poziom uczestnictwa w Programie. Aby stać się Placówką Ekspercką, Placówka Patronacka ma co najmniej przez rok realizować inspirowany materiałami multimedialnymi naszego Programu własny program, w którym dzieci są codziennie przez minimum 2 godz. poddawane pełnej immersji językowej. Naszym wspólnym celem jest w tym przypadku osiągnięcie przez dzieci możliwie najwyższego stopnia kompetencji językowej w obu językach (angielskim i lokalnym). Oprócz obowiązków i korzyści, które ma Placówka Patronacka, Ekspercka dodatkowo współpracuje z twórcami Programu nad jego rozwojem; jest także miejscem, w którym będą testowane najnowsze rozwiązania przed ich powszechnym wdrożeniem oraz mogą być tworzone nowe materiały Programu. Nadanie tytułu odbywa się na podstawie opinii z wizytacji koordynatora krajowego lub regionalnego Programu.

Oprócz placówek możliwe są także Gminy i Grupy Partnerskie, Patronackie i Eksperckie, działające na podobnych zasadach, tylko odpowiednio na większą – w przypadku gmin – lub mniejszą – w przypadku grup – skalę.

Kompletny system dla żłobków,
przedszkoli i edukacji wczesnoszkolnej

box_01 box_2 box_3 box_4 box_5 box_6 box_7 box_8 box_9 box_10 box_11 box_12 box_13 box_14 box_15 box_16 box_17 box_18 box_19 box_20 box_21 box_22 box_23 box_24 box_25 box_26 box_27 box_28 box_29 box_30

O DWUJĘZYCZNOŚCI Z NAUKOWEGO PUNKTU WIDZENIA

W pierwszych latach życia dziecka zachodzą wszystkie najważniejsze procesy akwizycji językowej. W okresie tym – zwanym okresem szczególnej wrażliwości językowej – „działają” specyficzne „mechanizmy przyswajania języka”, dzięki którym mózg dziecka efektywnie gromadzi, przetwarza i organizuje informacje językowe. I to w tym okresie istnieją najbardziej sprzyjające warunki także dla rozwoju kolejnego, czy kolejnych języków.

Dzisiaj nikt już nie poddaje w wątpliwość, że zdolność nabywania języka/języków jest cechą człowiekowi wrodzoną. Istnienie wrodzonego wyposażenia językowego nie wystarcza jednak do tego, aby dziecko nauczyło się mówić (świadczą o tym tragiczne przypadki „wilczych dzieci”). W procesie rozwoju językowego decydującą rolę odgrywa środowisko dziecka, które dostarcza mu bodźców do rozwoju. Im lepszej jakości są owe bodźce, tym sprawniej przebiega rozwój językowy.

W sprzyjających warunkach dla rozwoju obydwu języków, szczególnie w przypadku, kiedy rodzina i dalsze otoczenie dziecka, a także samo dziecko, posiada pozytywne nastawienie do dwujęzyczności, do obu języków i kultur, każde dziecko, niezależnie od swych predyspozycji, czy tzw. „zdolności językowych”, może osiągnąć poziom dwujęzyczności funkcjonalnej, a nawet rozwinąć pełną, zrównoważoną kompetencję bilingwalną.

Jednakże na dwujęzyczność należy spoglądać nie tylko przez pryzmat wysokiej kompetencji w zakresie drugiego języka. Dwujęzyczność może i powinna być rozumiana i rozpatrywana jako swoista inwestycja w dobrą przyszłość dziecka, jako proces, który niezależnie od swojego końcowego wyniku, ma bardzo pozytywne skutki dla dziecięcego rozwoju. Bowiem wczesny intensywny kontakt z drugim językiem w sytuacji, w której dzieci w wieku przedszkolnym w swoim kraju ojczystym rozpoczynają naukę tego języka:

Aby wczesne nauczanie języka drugiego odniosło pożądane skutki, muszą znaleźć w nim zastosowanie podstawowe zasady wychowania dwujęzycznego, wśród których można wymienić m. in.:

Materiały dydaktyczne Międzynarodowego Programu Powszechnej Dwujęzyczności doskonale realizują te zasady.

Dr hab. Magdalena Olpińska-Szkiełko,
Uniwersytet Warszawski,
Wydział Lingwistyki Stosowanej

Program jest wdrażany przy współpracy z Wydziałem Pedagogicznym Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej
w Warszawie - www.chat.edu.pl/pedagogika/start

Specjalne wersje programu

Kurs ekspercki przeznaczony jest dla placówek, w których dzieci mają co najmniej 4 godziny tygodniowo zajęć z nauczycielem anglistą. Jego częścią są m.in. Storybooks, czyli znane dzieciom z filmów Baby Beetles i Tom and Keri historie przedstawione w formie multi medialnych książeczek, gdzie wszystkie teksty są dostępne w interpretacji native speakera lub możliwe do przeczytania przez znającego język nauczyciela lub rodzica (po wyłączeniu głosu lektora).

Program Easy-Access powstał na bazie cieszącego się dużym uznaniem kursu Standard, aby wspierać dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz ich nauczycieli. Kurs może być prowadzony równocześnie z kursem Standard lub Plus w przedszkolach integracyjnych i w placówkach specjalnych.

KORZYŚCI DLA UCZNIÓW ZE SPE

Wykorzystanie „tęczy” umiejętności dzieci ze SPE, wsparcie rozwoju mózgu poprzez kontakt z dodatkowym językiem we wczesnych latach edukacji, zapewnienie atrakcyjnej, polisensorycznej metody nauczania języka obcego jako obowiązkowego języka w przedszkolu.

Skupiamy się na tym, co dzieci są w stanie wykonać, a nie na ich deficytach. Każdy rodzaj ćwiczenia jest nazwany i oznaczony innym kolorem tęczy, aby ułatwić dobór właściwych aktywności do każdej grupy uczniów. Daje to nauczycielom dużą elastyczność w wyborze zabaw, które są najlepiej dostosowane do umiejętności ich uczniów.

Działamy czy czekamy?

Kontakt

Bilingual Future

Międzynarodowy Program
Powszechnej Dwujęzyczności

Yellow House English SA

ul. Oczapowskiego 14/7
01-843 Warszawa

W celu uzyskania dalszych informacji prosimy o kontakt: info@bf.team

Hubert Giziewski

tel. 502 168 406

koordynator regionalny Programu (gminy i powiaty, środkowa i północna część Polski)

Michał Cudak

tel. 512 576 260

metodyk i koordynator regionalny Programu (gminy i powiaty, środkowa i południowa część Polski)

Waldemar Miksa

tel. 519 100 647

koordynator krajowy (województwa)

Główni partnerzy i patroni
Patronat honorowy